dr hab. Agnieszka Mikołajczuk


E-mail

amikolajczuk@tlen.pl
Adiunkt w Zakładzie Edukacji Polonistycznej i Kształcenia Ustawicznego

Magister filologii polskiej ze specjalnością nauczycielską (1991), doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa (1997), Master of Philosophy (by Research) in English Language and Slavonic Studies (Uniwersytet w Glasgow, 2001), doktora habilitowany nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa (2010)

Zainteresowania naukowe

  • Semantyka językoznawcza (w tym: semantyka nazw uczuć w języku polskim i w badaniach porównawczych, znaczenie słowa w tekście artystycznym, rozumienie frazeologizmów przez młodzież)
  • Nauczanie polskiego jako języka rodzimego oraz obcego
  • Stylistyka i tekstologia (w tym: studia nad gatunkiem reportażu)

Publikacje

Monografie autorskie
Obraz radości we współczesnej polszczyźnie.; Warszawa 2009; Wydawnictwo Naukowe Semper; ss. 357
Gniew we współczesnym języku polskim. Analiza semantyczna; Warszawa 1999; Wydawnictwo Energeia; ss. 256
Tomy współautorskie i/lub współredagowane (wybór)
red. naukowa: Agnieszka Mikołajczuk, Krystyna Waszakowa, Odkrywanie znaczeń w języku; Warszawa 2012; Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego; ss. 332
Renata Grzegorczykowa, red. naukowa: Agnieszka Mikołajczuk, Świat widziany poprzez słowa. Szkice z semantyki leksykalnej; Warszawa 2012; Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego; ss. 345
red. Agnieszka Mikołajczuk, Radosław Pawelec, Na językoznawczych ścieżkach. Prace ofiarowane Profesorowi Jerzemu Podrackiemu; Warszawa 2007; Wydawnictwo Naukowe Semper; ss. 324
red. Edyta Bańkowska, Agnieszka Mikołajczuk, Kompetencje nauczyciela polonisty we współczesnej szkole [Współautorstwo Wniosków i postulatów (s. 327-332)] ; Warszawa 2006; Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW; ss. 333
red. Agnieszka Mikołajczuk, Jadwiga Puzynina, Wiedza o języku polskim w zreformowanej szkole. Szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalne [wydanie II, zmienione i rozszerzone o opis treści nauczania z IV etapu edukacji]. [Współautorstwo – z Jadwigą Puzyniną – Ogólnej siatki pojęć i terminów (s. 11-28) oraz Indeksu pojęć i terminów (s. 203-224)]; Warszawa 2004; Wydawnictwo Nowa Era; ss. 224
red. Edyta Bańkowska, Agnieszka Mikołajczuk, Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów.[Kierowanie projektem; współredakcja tomu – z Edytą Bańkowską; autorstwo rozdziałów: O komunikacji językowej (s. 17-49), Reportaż – uobecnienie prawdy o człowieku i świecie (s. 221-267), Reportaż w szkole (s. 375-396): współautorstwo – z Edytą Bańkowską – rozdziału Swoistość komunikacji językowej w sytuacji szkolnej (s. 353-356)].; Warszawa 2003; Książka i Wiedza; ss. 439
Artykuły naukowe (wybór)
Modele gatunkowe tekstu pisanego przez uczniów na egzaminie maturalnym (w kontekście planowanej modernizacji matury z języka polskiego). „Poradnik Językowy” 2013; z. 1, s. 39-52 [dedykowany Prof. Jerzemu Podrackiemu]
red. A. Mikołajczuk, K. Waszakowa, Konceptualizacja wstydu w języku polskim (na tle porównawczym), [w:] Odkrywanie znaczeń w języku; Warszawa 2012; Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego; s. 124-145
ed. Paul Wilson [Lódz Studies in Language, vol. 27, edited by Barbara Lewandowska-Tomaszczyk], A Cross-Linguistic Perspective (Polish versus English) on the Conceptualization of 'Zadowolenie' (Satisfaction/Being Glad, Contentment, Pleasure), tłum. Iwona i David Stephenson, [w:] Dynamicity in Emotion Concepts; Frankfurt am Main, Berlin, Bern, Bruxelles, New York, Oxford, Warszawa, Wien 2012; Peter Lang,, s. 333-355.
Mówiąc o uczuciach: między naturą i kulturą. O podstawach konceptualizacji uczuć w kontekście semantycznych badań porównawczych. „Etnolingwistyka” 2011; t. 23, s. 67-82
red. Renata Grzegorczykowa, Krystyna Waszakowa, O metaforycznej konceptualizacji radości i szczęścia w języku polskim w kontekście porównawczym (wybrane zagadnienia), [w:] Pojęcie – słowo – tekst ; Warszawa 2008; Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego; s. 45-59
red. Christian J. Kay, Jeremy J. Smith, ANGER in Polish and English: A semantic comparison with some historical context, [w:] Categorization in the History of English; Amsterdam/Philadelphia 2004; John Benjamins Publishing Company; s. 159-178.
red. Jerzy Bartmiński, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Ryszard Nycz, Punkt(y) widzenia w reportażu. Od etymologii nazwy do tworzywa gatunku, [w:] Punkt widzenia w tekście i w dyskursie; Lublin 2004; Wydawnictwo UMCS; s. 113-126.
Uczucia w języku - między naturą a kulturą. "Poradnik Językowy" 2004; z. 6, s. 33-46.
red. Anna Duszak, Nina Pawlak, Konceptualizacja gniewu w polszczyźnie w perspektywie porównawczej, [w:] Anatomia gniewu: emocje negatywne w językach i kulturach świata ; Warszawa 2003; Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego; s. 111-123.
red. Jan Mazur, Kognitywizm a nauczanie języka polskiego jako obcego, [w:] Polonistyka w świecie. Nauczanie języka i kultury polskiej studentów zaawansowanych ; Lublin 2000; Wydawnictwo UMCS; s. 83-96.
red. Angeliki Athanasiadou, Elżbieta Tabakowska, The metonymic and metaphorical conceptualisation of anger in Polish, [w:] Speaking of Emotions: Conceptualisation and Expression; Mouton de Gruyter, Berlin, New York 1998; s. 153-190.
Konotacje nazw drogich kamieni w utworach Juliusza Słowackiego (na przykładzie rubinu). „Przegląd Humanistyczny” 1994; z. 1, s. 89-107.
Publikacje (wybór)
Horyzont polityczny współczesnych Polaków, „Poradnik Językowy” 2003; z. 4, s. 3-15.

Nagrody

  1. Nagroda indywidualna Rektora Uniwersytetu Warszawskiego za wyróżnioną rozprawę doktorską (Warszawa, 19.11.1998)
  2. Nagroda Rektora Uniwersytetu Warszawskiego (Warszawa, 19.11.2001)
  3. Nagroda indywidualna II stopnia Rektora Uniwersytetu Warszawskiego (Warszawa, 19.11.2010)

Dorobek, doświadczenie, inne funkcje

Członkostwo w towarzystwach naukowych

  • od 2011 – członek Komisji Etnolingwistycznej, a po reorganizacji współpracownik Sekcji Etnolingwistycznej PAN
  • od 1999 – członek Komisji Dydaktycznej Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN (w tym w latach 1999-2003 – sekretarz Komisji), a po reorganizacji współpracownik Sekcji Dydaktycznej RJP
  • członek Polskiego Towarzystwa Językoznawczego
  • członek Polskiego Towarzystwa Językoznawstwa Kognitywnego

Współpraca z instytucjami zewnętrznymi

  • Rzeczoznawca Ministerstwa Edukacji Narodowej – recenzowanie podręczników szkolnych
  • Ekspert w powołanym przez Ministra Edukacji Narodowej zespole „Projektu podstawy programowej nauczania języka polskiego w szkole” dla etapów II, III i IV, kierowanym przez prof. dr. hab. Sławomira J. Żurka (2008)
  • Członek zespołu przy Instytucie Badań Edukacyjnych, opiniującego projekt skali oceniania rozprawki jako formy wypowiedzi egzaminacyjnej w gimnazjum (2010)
  • Ekspert w zespole działającym przy Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (kierowanym przez dr Joannę Dobkowską), realizującym w latach 2010-2011 pierwszy etap prac w ramach projektu modernizacji egzaminu maturalnego z języka polskiego w 2015 roku
  • Ekspert Centralnej Komisji Egzaminacyjnej powołany do oceny części testowej nowego egzaminu maturalnego z języka polskiego, będącej wynikiem drugiego etapu prac nad projektem modernizacji tego egzaminu (2013)
  • Recenzent wydawniczy prac naukowych i leksykograficznych (współpraca z Wydawnictwem Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydawnictwem Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz wydawnictwami „Wilga” i „Świat Książki”)
  • Recenzent artykułów naukowych nadsyłanych do redakcji czasopisma „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” (od 2013 r.)

 

WSTECZ