Pracownia Fonetyki Stosowanej im. Marii Przybysz-Piwko


Instytut Polonistyki Stosowanej

Uniwersytet Warszawski

Kierownik Pracowni: dr hab. Anita Lorenc

Dyżury w semestrze zimowym 2018/2019 (Centrum Logopedyczne IPS UW, ul. Karowa 20, piętro II, sala 202A):

czwartki w godz. 9.00-9.45, 14.45-15.30

Konsultacje odbywają się po uprzednim umówieniu się drogą mailową (e-mail: anita.lorenc@uw.edu.pl). Możliwe jest uzgodnienie dodatkowych terminów.

 

Pracownia Fonetyki Stosowanej im. Marii Przybysz-Piwko została powołana z inicjatywy dr hab. Anity Lorenc dzięki przychylnej decyzji Władz Instytutu Polonistyki Stosowanej i Władz Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 21 marca 2018r.

Powołanie Pracowni Fonetyki Stosowanej jest naturalną konsekwencją trwających od dłuższego czasu przygotowań lokalowych i sprzętowych. Pracownia mieści się w jednym z pomieszczeń Centrum Logopedycznego UW (Warszawa, ul. Karowa 20, piętro II, sala 202A). Pomieszczenie to zostało zaprojektowane przez prof. dra hab. inż. Andrzeja Kulowskiego, pracownika naukowego Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, specjalistę w dziedzinie akustyki architektonicznej i urbanistycznej. Spełnia kryteria profesjonalnie wytłumionego studia nagraniowego, z wydzieloną przestrzenią do rejestracji nagrań dźwiękowych oraz reżyserką.

 

 

Studio nagraniowe i reżyserka Pracowni Fonetyki Stosowanej mieszczące się w Centrum Logopedycznym IPS UW. Fot. A. Lorenc


Zakres i cel działalności Pracowni Fonetyki Stosowanej

  1. Prowadzenie badań wymowy w normie oraz w przypadkach jej zaburzeń z wykorzystaniem obiektywnych technik pozyskiwania, analizy i interpretacji danych, ze szczególnym uwzględnieniem finansowania zewnętrznego (projekty-naukowo-badawcze).
  2. Badania artykulacji z wykorzystaniem najnowszej generacji artykulografu, model AG501, firmy Carstens (por. opis i fotografie poniżej).
  3. Prowadzenie nagrań dźwiękowych w profesjonalnie wytłumionym studiu nagraniowym, z wydzieloną przestrzenią do rejestracji sygnału oraz reżyserką.
  4. Tworzenie repozytoriów nagrań audio, wideo i artykulograficznych mowy normatywnej i zaburzonej.
  5. Włączanie do planowanych projektów naukowo-badawczych studentów studiów dziennych, podyplomowych i doktoranckich Uniwersytetu Warszawskiego, zainteresowanych kształceniem i specjalizacją w zakresie analizy mowy.
  6. Budowanie nowych, interdyscyplinarnych zespołów projektowo-badawczych (por. członkowie Pracowni).
  7. Organizacja bazy dydaktycznej dla wszystkich przedmiotów związanych z analizą mowy w normie i w przypadkach jej zaburzeń.
  8. Organizacja staży, seminariów, wykładów otwartych, warsztatów, konferencji, konsultacji.

Członkowie Pracowni

Członkami Pracowni Fonetyki Stosowanej są pracownicy krajowych i zagranicznych instytucji naukowo-badawczych, specjaliści w zakresie fonetyki, akustyki, technologii mowy i języka, przetwarzania sygnałów akustycznych i obrazów, systemów wizyjnych oraz automatycznego rozpoznawania mowy, będący uznanymi autorytetami w swoich dziedzinach:

● prof. dr hab. Piotra Łobacz – Instytut Językoznawstwa, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

● prof. dr hab. Marzena Żygis – Zentrum für Allgemeine Sprachwissenschaft w Berlinie, Humboldt Universität w Berlinie

● dr hab. Tomasz Ciszewski, prof. UG – Instytut Anglistyki i Amerykanistyki, Uniwersytet Gdański

● dr hab. Katarzyna Klessa – Instytut Lingwistyki Stosowanej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

● dr inż. Daniel Król – Instytut Politechniczny, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie

● dr inż. Łukasz Mik – Instytut Politechniczny, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie

● dr Agata Trawińska – Instytut Ekspertyz Sądowych w Krakowie

oraz pracownicy i doktoranci Instytutu Polonistyki Stosowanej oraz Instytutu Języka Polskiego Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego:

● prof. dr hab. Stanisław Dubisz

● prof. dr hab. Józef Porayski-Pomsta

● dr hab. Justyna Garczyńska

● dr hab. Olga Jauer-Niworowska

● dr hab. Natalia Siudzińska

● dr hab. Marzena Stępień

● dr Marlena Kurowska

● dr Krzysztof Szamburski

● dr Ewa Wolańska

● dr Joanna Zawadka

● mgr Beata Ciecierska-Zajdel

● mgr Justyna Mikołajewska

● mgr Aneta Syta.

Pracownia jest otwarta na współpracę z instytucjami zewnętrznymi oraz ze wszystkimi chętnymi pracownikami i studentami studiów dziennych i doktoranckich Instytutu Polonistyki Stosowanej oraz Instytutu Języka Polskiego Wydziału Polonistyki UW czy też innych jednostek organizacyjnych Uczelni. Możliwe jest udostępnianie pomieszczeń Pracowni oraz znajdujących się w niej urządzeń. Warunki i zasady udostępniania należy uzgadniać z kierownikiem Pracowni Fonetyki Stosowanej oraz dyrekcją Instytutu Polonistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego.

Projekty badawcze

1) Dzięki staraniom o przyznanie dotacji na inwestycję w zakresie dużej infrastruktury badawczej (wniosek nr 342112 pt. Artykulograf do Centrum Logopedycznego IPS UW), zgodnie z decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr 6728/IASP/2017 z dnia 15 maja 2017 r., przyznana została dotacja celowa na zakup najnowszej generacji artykulografu, model AG501, firmy Carstens Medizinelektronik GmbH (por. fot. 2). W dniach 2021 listopada 2017 r. odbyła się pomyślna instalacja urządzenia powiązana ze szkoleniem pracowników i doktorantów Zakładu Logopedii i Emisji Głosu IPS UW.

 

Artykulograf elektromagnetyczny model AG 501 firmy Carstens w Pracowni Fonetyki Stosowanej IPS UW. Fot. A. Lorenc

Artykulograf elektromagnetyczny jest urządzeniem, które dzięki zastosowanej technologii pozwala nagrywać, przechowywać, prezentować i oceniać ruchy artykulatorów (języka, warg, żuchwy, podniebienia miękkiego) w trójwymiarowej przestrzeni w czasie rzeczywistym – podczas mówienia (por. np. http://www.articulograph.de). Jego ogólna zasada działania polega na indukcji zmiennego napięcia w sensorach, które są mocowane na narządach artykulacyjnych badanych osób. Pole magnetyczne o różnych częstotliwościach wytwarzane jest przez sześć cewek nadawczych. Urządzenie pozwala na zebranie współrzędnych sensorów w trójwymiarowej przestrzeni (określenie współrzędnych XYZ) w czasie rzeczywistym, a także dwóch miar kątowych (φ, θ). Dzięki oprogramowaniu komputerowemu, dołączonemu do urządzenia, zgromadzonymi danymi można zarządzać, przeglądać je, a także edytować.

2) Oprócz tego kontynuowane są badania normatywnej wymowy w języku polskim na podstawie danych artykulograficznych zebranych w ramach projektu naukowo-badawczego nr 2012/05/E/HS2/03770 pt. Współczesna wymowa polska. Badanie z wykorzystaniem trójwymiarowej artykulografii elektromagnetycznej realizowanego pod kierownictwem A. Lorenc. Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki na podstawie decyzji nr DEC-2012/05/E/HS2/03770.


⇦ WSTECZ