SPECJALIZACJA NAUCZYCIELSKA

Specjalizacja nauczycielska, prowadzona przez Instytut Polonistyki Stosowanej na studiach pierwszego i drugiego stopnia, oferuje kandydatom kształcenie przygotowujące do pracy nauczyciela polonisty na wszystkich etapach edukacyjnych.

Program dostosowany jest do standardów kształcenia nauczycieli ogłoszonych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w 2012 roku.

Absolwenci specjalizacji nauczycielskiej uzyskują gruntowną wiedzę w zakresie metodyki nauczania języka polskiego, pedagogiki, oraz psychologii dzięki której przygotowani są do kompleksowej realizacji dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych zadań szkoły, a także do uczenia się i doskonalenia własnego warsztatu pedagogicznego. Zdobyte umiejętności poparte są doświadczeniem zyskanym podczas praktyk w różnego typu szkołach.

Program specjalizacji nauczycielskiej został ostatnio poszerzony o dodatkowe zajęcia, dzięki którym jej absolwenci z łatwością sprostają wymaganiom współczesnego szkolnictwa. Są to: emisja głosu i techniki mowy, konteksty nauczania języka polskiego, warsztat interpretacyjny, polonistyczne programy autorskie, techniki multimedialne w pracy nauczyciela.

Program specjalizacji na studiach I i II stopnia studiów dla studentów, którzy rozpoczęli studia przed 2012/2013

Moduł specjalizacji nauczycielskiej na studiach I stopnia

Studia licencjackie - I stopnia
przedmiot rodzaj zajęć godz. rok semestr zal ECTS
Pedagogika wykład 30 II zimowy zal na ocenę 2 ped
Psychologia wykład 30 II zimowy zal na ocenę 2 ped
Komunikacja werbalna i pozawerbalna ćwiczenia 20 II zimowy zal na ocenę 2  
Edukacja medialna w szkole ćwiczenia 30 II zimowy zal na ocenę 2  
Psychologia ćwiczenia 30 II letni zal na ocenę 2 ped
Praktyczna stylistyka ćwiczenia 30 II letni zal na ocenę 2  
Mechanizmy uczenia się i strategie nauczania ćwiczenia 30 II letni zal na ocenę 2 ped
Metodyka języka polskiego w szkole podstawowej (kształcenie językowo-literackie) ćwiczenia 30 II letni zal na ocenę, samodzielnie przygotowany scenariusz lekcji 3  
Metodyka języka polskiego w gimnazjum (kształcenie językowe) ćwiczenia 30 III zimowy EGZ USTNY po zaliczeniu praktyk w szk.podst. I gimnazjum, samodzielnie przygotowany scenariusz lekcji 4  
Metodyka języka polskiego w gimnazjum (kształcenie literackie) ćwiczenia 30 III zimowy EGZ USTNY po zaliczeniu praktyk w szk.podst. I gimnazjum, samodzielnie przygotowany scenariusz lekcji 4  
Literatura dla dzieci i młodziezy wykład 30 III zimowy zal na ocenę 2  
Praktyki zawodowe w szkole podstawowej   50 III zimowy zal na ocenę przez szkolnego opiekuna praktyk -------  
               
Podręczniki i programy polonistyczne w szkole podstawowej i gimnazjum ćwiczenia 10 III letni zal na ocenę, referat lub pisemna recenzja podręcznika szkolnego 1  
Emisja glosu i technika mowy warsztaty 30 II letni zal na ocenę 2  
Praktyki zawodowe w gimnazjum   50 III letni zal na ocenę przez szkolnego opiekuna praktyk -------  


230


13

Moduł specjalizacji nauczycielskiej na studiach II stopnia

Studia magisterskie uzupełniające II stopnia
przedmiot rodzaj zajęć godz. rok semestr zal ECTS
Metodyka języka polskiego w liceum (kształcenie kulturowo-literackie) ćwiczenia 30 I zimowy EGZ USTNY po zaliczeniu praktyk licealnych, samodzielnie przygotowany scenariusz lekcji 4
Podręczniki i programy polonistyczne w liceum ćwiczenia 10 I zimowy zal na ocenę, referat lub pisemna recenzja podręcznika szkolnego 1
Psycholingwistyka wykład/konwersatorium 30 I letni   2
Warsztaty interpretacji tekstu ćwiczenia 30 I letni samodzielna pisemna interpretacja zadanego tekstu  
Konteksty nauczania języka polskiego wykład 30 I letni pisemna praca zaliczająca 2
Praktyki zawodowe w liceum   50 I letni zal na ocenę przez szkolnego opiekuna praktyk -------


180



Program specjalizacji na studiach I i II stopnia studiów dla studentów, którzy rozpoczęli studia w 2012/2013 roku i później

Moduł specjalizacji nauczycielskiej na studiach I stopnia

Program i plan
Studia licencjackie - I stopnia
przedmiot rodzaj zajęć godz. rok semestr zal ECTS ped standard
Dydaktyka ogólna (pedagogika) wykład 30 II zimowy zal na ocenę 2 ped podstawy dydaktyki [30]
Psychologia wykład 30 II zimowy zal na ocenę 2 ped ogl.przyg.ped-psych. [90]
Edukacja medialna w szkole ćwiczenia 30 II zimowy zal na ocenę 3    
Literatura dla dzieci i młodzieży ćwiczenia 30 II zimowy zal + EGZ 5   dydaktyka przedmiotu
Psychologia ćwiczenia 30 II letni zal na ocenę 2 ped ogl.przyg.ped-psych. [90]
Mechanizmy uczenia się i strategie nauczania ćwiczenia 30 II letni zal na ocenę 3 ped przygotowanie psych-ped do nauczania na danym etapie edukacji (60)
Metodyka języka polskiego w szkole podstawowej (kształcenie językowo-literackie) ćwiczenia 30 III zimowy zal + EGZ po zaliczeniu praktyk w szkole podstawowej, samodzielnie przygotowany scenariusz lekcji 4   dydaktyka przedmiotu
Podręczniki i programy polonistyczne w szkole podstawowej ćwiczenia 10 III zimowy zal na ocenę, referat lub pisemna recenzja podręcznika szkolnego 1   dydaktyka przedmiotu
Gatunki wypowiedzi w szkole. Warsztat dla nauczycielićwiczenia 30 III zimowy zal na ocenę 3   dydaktyka przedmiotu
Emisja glosu i technika mowy warsztaty 30 III letni zal na ocenę 2 ped ogl.przyg.ped-psych. [90]
Praktyki pedagogiczne   40 III letni        
Praktyki zawodowe w szkole podstawowej   120 III letni zal na ocenę przez szkolnego opiekuna praktyk 4    

Moduł specjalizacji nauczycielskiej na studiach II stopnia

Program i plan
Studia magisterskie uzupełniające II stopnia
przedmiot rodzaj zajęć godz. rok semestr zal ECTS ped standard
Metodyka języka polskiego w gimnazjum i liceum (kształcenie językowe) ćwiczenia 30 I zimowy zal + EGZ po zaliczeniu praktyk w gimnazjum i liceum, samodzielnie przygotowany scenariusz lekcji 4   dydaktyka przedmiotu
Metodyka języka polskiego w gimnazjum (kształcenie literackie) ćwiczenia 30 I zimowy zal na ocenę, samodzielnie przygotowany scenariusz lekcji 2   dydaktyka przedmiotu
Metodyka języka polskiego w liceum (kształcenie kulturowo-literackie) ćwiczenia 30 I zimowy zal + EGZ po zaliczeniu praktyk w gimnazjum i liceum, samodzielnie przygotowany scenariusz lekcji 4   dydaktyka przedmiotu
Podręczniki i programy polonistyczne w gimnazjum ćwiczenia 10 I zimowy zal na ocenę, referat lub pisemna recenzja podręcznika szkolnego 1   dydaktyka przedmiotu
Programy autorskie i podręczniki polonistyczne w liceum ćwiczenia 10 I zimowy zal na ocenę, referat lub pisemna recenzja podręcznika szkolnego 1   dydaktyka przedmiotu
Warsztaty interpretacji tekstu ćwiczenia 30 I letni zal na ocenę; samodzielna pisemna interpretacja zadanego tekstu 2   dydaktyka przedmiotu
Konteksty nauczania języka polskiego ćwiczenia 30 I letni zal na ocenę; praca zaliczająca 2   dydaktyka przedmiotu
Praktyki zawodowe w gimnazjum   50 I letni zal na ocenę przez szkolnego opiekuna praktyk -------    
Praktyki zawodowe w liceum   50 I letni zal na ocenę przez szkolnego opiekuna praktyk -------    
Psycholingwistyka ćwiczenia 30 II zimowy zal na ocenę 2 ped przygotowanie psych-ped do nauczania na danym etapie edukacji (60)
Techniki autoprezentacji ćwiczenia 30 II zimowy zal na ocenę 2   przygotowanie psych-ped do nauczania na danym etapie edukacji (60)

Opis przedmiotów

A. Kształcenie na poziomie licencjackim
1. Psychologia
Ćwiczenia: Celem kursu jest zapoznanie studentów ze współczesnymi teoriami psychologicznymi, które mogą mieć zastosowanie w pracy nauczyciela. Program obejmuje zagadnienia dotyczące rozwoju człowieka oraz zaburzeń rozwojowych (z uwzględnieniem różnic indywidualnych) oraz elementy psychologii społecznej. Studenci zapoznają się z efektywnymi metodami planowania pracy własnej i ucznia.
Wykład: Program obejmuje takie zagadnienia, jak: definicje rozwoju, zmiany rozwojowej, procesu rozwojowego; rozwój poznawczy, emocjonalny, społeczny, moralny; rozwój mowy; podstawowe procesy związane z uczeniem się; motywacja i wspomaganie motywacji do uczenia się; zaburzenia rozwoju, uzależnienia, trudności wychowawcze; warunki efektywnej pracy dydaktycznej, współpraca z rodzicami.

2. Pedagogika
Celem pedagogiki na specjalizacji nauczycielskiej jest wprowadzenie studenta w podstawowe zagadnienia teorii edukacji (problemy współczesnego wychowania, nowoczesnej dydaktyki); zapewnienie możliwości aktywnego poznawania praktyki wykorzystując metody pośrednie (np. symulacje, modelowe opisy zdarzeń); kształtowanie umiejętności refleksji i badania własnej praktyki edukacyjnej; kształtowanie umiejętności działaniowych w obszarze klasy szkolnej, współpracy z rodzicami, szerszym środowiskiem szkolnym.
Realizację tych celów umożliwiają między innymi następujące treści kształcenia: teleologiczne i aksjologiczne podstawy współczesnego wychowania; prawidłowości procesu wychowania i nauczania i ich uwarunkowania; metody i formy, rezultaty pracy pedagogicznej; program i treści kształcenia, planowanie pracy, kontrola i ocena rezultatów; procesy integracyjne w obrębie grupy klasowej; metody profilaktyki, diagnostyki i terapii;

3. Mechanizmy uczenia się i strategie nauczania
Uwaga uczestników zajęć skupia się na psychologicznych i pedagogicznych uwarunkowaniach rozwoju człowieka - analizowanych w kontekście organizacji procesów nauczania i mechanizmów uczenia się, zwłaszcza w perspektywie edukacji polonistycznej. Poznanie podstaw wiedzy o rozwoju poznawczym, językowym, emocjonalnym i fizycznym człowieka, w tym o budowie i funkcjonowaniu ludzkiego mózgu, a także o zaburzeniach rozwoju oraz procesach pamięciowych, stylach uczenia się i metodach nauczania umożliwia uczestnikom zajęć dostrzeżenie w uczniu osoby o zróżnicowanych potrzebach i możliwościach, które należy dogłębnie poznać i brać pod uwagę w organizacji pracy dydaktyczno-wychowawczej na lekcjach języka polskiego.

4. Emisja głosu i techniki mowy
Celem spotkań jest uwrażliwienie na głos postrzegany jako element struktury psychofizycznej człowieka. Koncentrują się one na odkrywaniu niepowtarzalnego, właściwego każdej osobie piękna naturalnego głosu. Zajęcia służą poszerzeniu możliwości wokalnych, zwiększają świadomość ciała, poprawiają technikę mowy i wyrazistość wypowiedzi, kształcą umiejętności w zakresie przezwyciężania złych nawyków emisyjnych oraz ochrony narządów służących jego wydawaniu. Techniki relaksacyjne, praca z ciałem, masaż, śpiew i ruch sprawiają, że głos staje się mocniejszy i dźwięczniejszy. Ćwiczenia mają również charakter terapeutyczny, uczą samoświadomości i samoakceptacji, pomagają w odkryciu własnej osobowości.

5. Komunikacja werbalna i niewerbalna
Zajęcia mają dostarczyć ich uczestnikom wiedzy i umiejętności praktycznych związanych ze skutecznym i spójnym komunikowaniem się werbalnym i niewerbalnym. Komunikacja niewerbalna dokonuje się z udziałem wszystkich ludzkich zachowań, postaw i obiektów innych niż słowa, które komunikują wiadomości i mają wspólne społeczne znaczenie. Uwzględnia się tu: wygląd fizyczny, ruch ciała, gesty, wyraz twarzy, ruch oczu, dotyk, głos oraz sposób wykorzystywania czasu i miejsca w komunikowaniu się.

6. Praktyczna stylistyka
Celem zajęć jest doskonalenie umiejętności związanych z posługiwaniem się różnymi stylami polszczyzny, konstruowaniem i przekształcaniem tekstu, jak również odbieraniem i tworzeniem różnych gatunków wypowiedzi, przydatnych zarówno w szkole, jak i w codziennej praktyce językowej (m.in. wypowiedzi grzecznościowe, urzędowe, naukowe, medialne).

7. Literatura dla dzieci i młodzieży

8. Metodyka języka polskiego w szkole podstawowej (kształcenie językowo-literackie)
Podczas zajęć studenci zapoznają się z problemami kształcenia językowego i literacko-kulturowego w szkole podstawowej; rozwijają umiejętności praktycznego wykorzystania na lekcjach języka polskiego różnych dziedzin wiedzy polonistycznej oraz psychologicznej i pedagogicznej w planowaniu i organizacji pracy z uczniami klas IV-VI szkoły podstawowej.

9. Metodyka języka polskiego w gimnazjum (kształcenie językowe)
Celem ćwiczeń jest przygotowanie studentów do prowadzenia lekcji z zakresu kształcenia językowego w gimnazjum. W trakcie zajęć omawiane są różnice między szkolnym a akademickim ujęciem poszczególnych zagadnień z wiedzy o języku oraz rozwijane umiejętności potrzebne nauczycielowi poloniście do realizacji celów dydaktycznych związanych z kształceniem językowym (rozwijaniem świadomości językowej oraz umiejętności wypowiadania się uczniów w mowie i piśmie) na III etapie edukacji.

10. Metodyka języka polskiego w gimnazjum (kształcenie literackie)
Metodyka języka polskiego w gimnazjum (kształcenie literackie) jest przedmiotem specjalizacyjnym (specjalizacja nauczycielska), przeznaczonym dla studentów trzeciego roku, przygotowującym do pracy nauczycielskiej w gimnazjum. Wychodzimy z założenia, że dobry nauczyciel to przede wszystkim dobry czytelnik, który umie podzielić się swą pasją lekturową z uczniami, a także potrafi wykształcić w nich sztukę twórczej lektury.

11. Podręczniki i programy polonistyczne w szkole podstawowej i gimnazjum
Podczas zajęć studenci zapoznają się z wybranymi programami i podręcznikami do języka polskiego dla szkoły podstawowej i gimnazjum. Celem spotkań jest wykształcenie umiejętności oceniania programów i podręczników. Punkt wyjścia stanowi rozmowa na temat istoty reformy edukacji z 2008 r. oraz analiza obowiązujących podstaw programowych dla II i III etapu edukacji (wydobycie głównych założeń merytorycznych tychże oraz istotnych różnic między nimi). Podczas zajęć ustala się istotne właściwości programu nauczania i podręcznika szkolnego oraz analizuje, porównuje i ocenia - pod względem wartości merytorycznej, dydaktycznej, wychowawczej i samokształceniowej - wybrane programy nauczania i podręczniki polonistyczne dla szkoły podstawowej i gimnazjum.

12. Edukacja medialna w szkole
Postęp technologii informatycznych i multimedialnych, konieczność urozmaicania i uatrakcyjniania zajęć, dążenie do wykorzystywania języka nowoczesnej kultury w praktyce szkolnej - wszystko to stawia przed nauczycielami nowe zadania i wymagania. Aby sprostać tym wyzwaniom, przyszły nauczyciel musi umieć posługiwać się nowoczesnym sprzętem i wykorzystywać go na lekcji, musi znać dostępne na rynku programy i pomoce do nauki języka polskiego, musi też umieć tworzyć ciekawe, użyteczne prezentacje multimedialne - rozwijaniu tych umiejętności służą zajęcia Techniki multimedialne w praktyce nauczyciela polonisty.

B. Kształcenie na poziomie magisterskim

1. Psycholingwistyka

2. Metodyka języka polskiego w liceum (kształcenie kulturowo-literackie)
Metodyka języka polskiego w liceum stanowi połączenie refleksji wywiedzionej z teorii lektury z nauką o języku oraz zajęć typowo metodycznych, przygotowujących do pracy nauczycielskiej w szkołach ponadgimnazjalnych. Wychodzimy z założenia, że dobry nauczyciel to przede wszystkim dobry czytelnik i sprawny interpretator oraz sprawny stylista, który umie podzielić się swą pasją lekturową z uczniami, zachęcić ich do samodzielnego sięgania po teksty literatury pięknej, a także wykształcić w nich sztukę twórczej lektury (tj. nakierowanej na – możliwie najbardziej samodzielną – interpretację tekstu) oraz umiejętności wszechstronnego wypowiadania się – w mowie i piśmie – w różnych odmianach i stylach polszczyzny.

3. Programy autorskie i podręczniki polonistyczne w liceum
Celem zajęć jest przedstawienie studentom specjalizacji nauczycielskiej aktualnych programów i podręczników polonistycznych dla liceum. Zajęcia mają charakter warsztatowy, dzięki czemu studenci poznają możliwości wykorzystania podręczników w sytuacjach dydaktycznych. Punktem wyjścia zajęć jest analiza aktualnych podstaw programowych i wynikających z nich założeń merytorycznych. Przedstawiane są najczęściej wykorzystywane programy, analizie podlega ich wartość merytoryczna i dydaktyczna oraz przydatność w przygotowywaniu uczniów do wymagań stawianych przez Nową Maturę. Analizie programów towarzyszy refleksja nad funkcjami podręcznika szkolnego, zwłaszcza zaś podręcznika polonistycznego w liceum: dla kogo przeznaczony jest podręcznik i jakie powinny być kryteria jego wyboru. Szacowana jest także wartość podręcznika; przeglądowi podlegają najczęściej wykorzystywane obecnie podręczniki licealne. Ostatnim zagadnieniem podejmowanym na zajęciach jest relacja pomiędzy podręcznikiem a możliwościami realizacji programu oraz sposoby wykorzystywania podręcznika w samokształceniu.

4.Warsztaty interpretacji tekstu

5. Konteksty nauczania języka polskiego (filozofia, historia, historia sztuki, literatura powszechna, edukacja medialna w praktyce polonisty)

6. Techniki prezentacji szkolnych

⇦ WSTECZ